#TurystykaŁączy

Dyskusja o turystyce w Krakowie w ostatnich latach stała się wyjątkowo emocjonalna. Pojawiają się narracje sprowadzające rozwój miasta do hasła „turystyfikacji”, nadając turystyce charakter zjawiska z gruntu negatywnego. Na potrzeby tej dyskusji przytaczamy pomijane, choć kluczowe fakty i statystyki.

Turystyka od lat pozostaje jednym z filarów krakowskiej gospodarki, a jej znaczenie dla miasta systematycznie rośnie. Według badań ruchu turystycznego szacunkowe wpływy z turystyki w 2025 roku wyniosły ponad 15 mld zł, co oznacza wzrost o ponad 70% w porównaniu z rokiem poprzednim. To sektor, który nieustannie się rozwija, obejmując coraz szersze spektrum usług, inicjatyw i podmiotów związanych z obsługą ruchu turystycznego.

Właśnie dlatego rozmowa o przyszłości turystyki jest w istocie rozmową o przyszłości miasta. Tak złożony i dynamiczny sektor wymaga czegoś więcej niż administracyjnych decyzji i odgórnie wyznaczanych kierunków rozwoju. Niezbędne są partnerska współpraca, otwarty dialog oraz wymiana doświadczeń między wszystkimi środowiskami zaangażowanymi w kreowanie turystycznego oblicza Krakowa. Stąd też dialog z interesariuszami stanowi jedno z kluczowych narzędzi operacjonalizacji ,,Polityki zrównoważonej turystyki Krakowa na lata 2021-2028”.

Kraków tworzy szeroką ofertę turystyczną, która stanowi odpowiedź na współczesne trendy i potrzeby. To dziś o wiele więcej niż promocja zabytków. To przede wszystkim inspiracja i zachęta do poznawania miasta na nowo, często poza utartym szlakiem.

Branża turystyczna współtworzy codzienne życie Krakowa. Odpowiedzialne prowadzenie działalności to nie tylko przestrzeganie przepisów, ale także dbałość o wspólną przestrzeń, dobre relacje z mieszkańcami i jakość miasta, z którego korzystamy wszyscy.

Ukazała się 17. edycja raportu „Branża spotkań w Krakowie 2025”, opracowanego przez Fundację Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Publikacja przedstawia aktualny obraz turystyki biznesowej w mieście oraz najważniejsze trendy zachodzące na rynku spotkań.

Dla wielu osób zawód przewodnika miejskiego wciąż kojarzy się z koniecznością posiadania państwowej licencji. Tymczasem rzeczywistość prawna już od ponad dekady wygląda zupełnie inaczej. Kluczowym aktem regulującym tę profesję pozostaje ustawa o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, która określa podstawowe zadania przewodnika: oprowadzanie uczestników, przekazywanie rzetelnych informacji o odwiedzanych miejscach oraz opiekę nad grupą.

Współczesna turystyka to nie tylko odkrywanie nowych miejsc, lecz także odpowiedzialność za ich przyszłość. Na tym założeniu opiera się krakowska inicjatywa #RespectKraków. Realizowany przez magistrat projekt promuje odpowiedzialne postawy wśród osób odwiedzających Kraków oraz buduje wizerunek miasta jako miejsca przyjaznego zarówno mieszkańcom, jak i turystom.

Tworzymy przestrzeń realnej współpracy.

Rozpoczęta w lipcu 2025 r. „Otwarta Bracka” to nowatorska inicjatywa Wydziału ds. Turystyki Urzędu Miasta Krakowa, która redefiniuje sposób budowania relacji w branży turystycznej, w tym w sektorze turystyki biznesowej (MICE). Projekt powstał z potrzeby stworzenia nowej jakości komunikacji pomiędzy miastem a przedstawicielami branży – bardziej bezpośredniej, dostępnej i opartej na regularnym dialogu.

Kraków odwiedza coraz więcej osób, ale dziś dla miasta równie ważne jak liczba gości są ich potrzeby, sposób podróżowania i wpływ turystyki na jakość życia mieszkańców. Dlatego rozwój turystyki coraz częściej opiera się nie na intuicji, lecz na analizie danych. Pozwalają one lepiej zrozumieć, kto odwiedza Kraków, jak korzysta z jego oferty i jakie korzyści przynosi to lokalnej gospodarce. Najnowsze wyniki badań pokazują, że miasto konsekwentnie zmierza w kierunku modelu turystyki opartego na jakości, równowadze i długofalowych korzyściach.

Obszar dawnego Szpitala Uniwersyteckiego, wykupiony przez miasto w 2019 roku, zajmuje blisko 9 hektarów w samym centrum miasta. Dziś Wesoła przekształca się w dzielnicę kreatywną. Działa tu już 25 rezydentów – od instytucji kultury po organizacje społeczne – a liczba wydarzeń sięga setek rocznie. To teren w trakcie transformacji, którą każdy może zobaczyć z bliska, a także w niej uczestniczyć. Ważną tego częścią są działania na rzecz zrównoważonej turystyki.

Kraków jako pionier GDS Index w Polsce.

Kraków jako pierwsze miasto w Polsce dołączył w 2022 roku do Global Destination Sustainability Index (GDS-Index), międzynarodowej inicjatywy benchmarkingowej prowadzonej przez Global Destination Sustainability Movement, która ocenia destynacje turystyczne pod kątem zrównoważonego rozwoju. W kolejnych latach do programu dołączyły także inne polskie miasta, w tym Gdańsk, a następnie w 2025 roku Wrocław oraz Szczecin.

GDS-Index porównuje miasta na podstawie ponad 70 kryteriów, analizując ich działania w obszarach: ochrony środowiska, działalności społecznej, zarządzania destynacją oraz działalności w duchu zrównoważonego rozwoju dostawców takich jak hotele, restauracje czy lotnisko. GDS skupia pionierów zrównoważonego rozwoju ze świata turystyki biznesowej i wypoczynkowej.

Lepsze dopasowanie usług do potrzeb mieszkańców, rozwój lokalnych inicjatyw turystycznych w kontrze do turystyki masowej – to tylko niektóre z zalet współpracy samorządu z trzecim sektorem. Organizacje prowadzące działalność w obszarze turystyki i krajoznawstwa z powodzeniem korzystają z tej formy wsparcia ze strony miasta od kilku lat.